“Văn hóa kawaii” trong ẩm thực Nhật Bản

Ẩm thực Nhật Bản nổi tiếng thế giới bởi sự tỉ mỉ và cầu kỳ trong cả cách chế biến lẫn thưởng thức. Bên cạnh hương vị độc đáo, ngon miệng, những ai có niềm đam mê các món ăn của xứ Phù Tang chắc hẳn cũng đã từng nghe đến “văn hóa kawaii” trong ẩm thực của xứ hoa anh đào, nói nôm na là xu hướng “đáng yêu hóa” món ăn – một trong những biểu hiện tiêu biểu cho làn sóng “kawaii” đang ngày càng phổ biến trong xã hội Nhật hiện đại.

Kawaii – chỉ đơn giản là dễ thương?

“Kawaii” là từ cửa miệng của các thiếu nữ Nhật Bản ngày nay, cụm từ này đã xuất hiện trong văn hóa Nhật Bản từ lâu đời dưới dạng một từ cổ – với “ka” (khả) và waii (ái) – ghép lại thành “khả ái”, nghĩa là đáng yêu, đáng mến. Nghĩa gốc của “kawaii” dùng để chỉ những gì nhỏ nhắn, dễ thương, màu sắc tươi tắn đem lại cảm giác trong sáng và vui nhộn, thường gắn liền với hình ảnh các loài động vật đáng yêu, trẻ em hay những nhân vật cổ tích, hoạt hình xinh xắn…

maxresdefault (1)

Điểm đặc biệt của từ “kawaii” là dù có thể hiểu là dễ thương, đáng yêu nhưng từ này không được dịch ra Tiếng Anh mà giới trẻ khắp nơi trên thế giới vẫn thường sử dụng “kawaii” để khen hoặc cảm thán những sự vật đáng mến, bởi xét cho cùng, nghĩa của từ “kawaii” rộng hơn nhiều so với “lovely” hay “cute”. Tại Nhật Bản, người ta có thể thốt lên “kawaii!” với một cảnh tượng tuyệt đẹp hay bất kỳ một sự vật xinh xắn, ấn tượng nào đó, từ nhu yếu phẩm, đồ công nghệ, thời trang, mỹ phẩm với những màu sắc tươi tắn vui nhộn.

Sự phổ biến của “văn hóa kawaii” dẫn đến sự ra đời của hàng loạt sản phẩm “ăn theo” nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh, thậm chí giới nghệ sĩ Nhật Bản còn mang hình tượng búp bê đầy màu sắc như bước ra từ manga để áp dụng vào phong cách ăn mặc, trang điểm và biểu diễn. Bên cạnh đó, “văn hóa kawaii” trong ẩm thực Nhật Bản cũng ngày càng phát triển mạnh mẽ.

maxresdefault (2)

Từ nghệ thuật tạo hình thực phẩm phong cách “kawaii”…

Ẩm thực Nhật Bản từ lâu đã ghi dấu với những món ăn mang tính thẩm mỹ, sự cầu kỳ trong cả cách chế biến và trang trí món ăn. Và hiện nay, trong nghệ thuật tạo hình thực phẩm, người Nhật cũng thổi vào đó nét đáng yêu tinh nghịch của “văn hóa kawaii”: Không ít các món bánh truyền thống được nặn với phong cách chibi hóa đáng yêu.

df617972d94d8ac1dc4d2d1891ad3843

Ngay đến wagashi – tinh hoa của ẩm thực Nhật Bản, cũng mang trong mình những nét đặc trưng của văn hóa kawaii khi chủ yếu mang hình dạng của các loài thực vật ngộ nghĩnh với tạo hình mềm mại, màu sắc phối theo tông pastel vừa rực rỡ lại vừa mỏng mảnh, đáng yêu,…

Wagashi

Nhắc đến phong cách kawaii trong ẩm thực Nhật Bản, sẽ là một thiếu sót lớn nếu không kể đến nghệ thuật bento khi những nhân vật hoạt hình hay truyện tranh đáng yêu như Doraemon, Pikachu, Totoro xuất hiện trong chính hộp cơm hàng ngày của mọi người.

Để tạo ra những tạo hình sống động, ngộ nghĩnh cho hộp cơm bento, người Nhật đã rất sáng tạo trong việc phối hợp cơm và các nguyên liệu và phụ gia khác nhau như bánh mì sandwich để làm thân nhân vật, tất cả những nguyên liệu như hạt oliu, xúc xích, rau củ nhiều màu…để làm các chi tiết đặc trưng.

tumblr_mvs2emdfXc1r5buhdo7_1280

… đến dịch vụ ẩm thực theo xu hướng kawaii

“Văn hóa kawaii” ngày này đã có sức ảnh hưởng sâu rộng đến ẩm thực Nhật Bản, nổi bật là sự xuất hiện ngày càng nhiều của những chuỗi cửa hàng, dịch vụ ăn uống với phong cách đáng yêu, nhí nhảnh: Những hàng quán với phông nền dễ thương gắn liền với một chủ đề thống nhất nào đó như café Hello Kitty, tại đây, khách hàng có thể bắt gặp hình ảnh chú mèo đáng yêu này ở bất cứ đâu, kể cả trong chính cốc cafe của mình, hãy dãy cửa hàng fastfood “ăn theo” hàng trăm nhân vật hư cấu nổi tiếng của Sanrio,…

Bên cạnh đó, một dịch vụ “ăn theo” văn hóa kawaii hiện đã lan rộng tại nhiều quốc gia khác trên thế giới, trong đó có Việt Nam chính là Maid café: Quán cafe được phục vụ bởi những nhân viên ăn vận như các cô hầu gái với ngoại hình xinh xắn hệt búp bê phương Tây, họ ăn mặc trang phục Lolita cầu kì với ren và đăng ten, mái tóc uốn xoăn hoặc buộc hai bên nhí nhảnh, đôi mắt to tròn và giọng nói tươi vui, lảnh lót… Bên cạnh đó, không gian quán cũng “kawaii” không kém khi gợi nhắc thực khách về những ngôi nhà búp bê tí hon có nội thất màu kem, giấy dán tường chấm bi, trái tim hoặc hoa nhí, cùng những chiếc khăn trải bàn cầu kỳ…

kuromi_cafe01

Trong lĩnh vực quảng cáo và kinh doanh ẩm thực, những chiến dịch quảng bá với các nhân vật theo nét vẽ chibi cũng đã và đang rất được ưa chuộng tại Nhật do người Nhật rất dễ bị thu hút bởi các chương trình quảng cáo mang màu sắc ngộ nghĩnh, dễ thương. Đơn cử như quảng cáo cho bộ sản phẩm làm bánh flan tại nhà của hãng Takara Tomy mang tên Giga pudding  với hình ảnh “bé” pudding mắt to tròn cùng bài hát chủ đề chỉ lặp lại câu “puddi puddi” được đông đảo công chúng quan tâm và yêu thích. Đoạn điệp khúc “puddi puddi” được giới trẻ Nhật Bản bắt chước lại không kém trào lưu kiyomi của Hàn Quốc!

Bên cạnh luồng tâm thức luôn hướng về cái đẹp u hoài với cái vô thường, phù du, văn hóa Nhật Bản nói chung và ẩm thực nói riêng vẫn tồn tại một dòng chảy tươi vui, đáng yêu và rực rỡ của những yếu tố “kawaii” lấy cảm hứng từ đời sống vui tươi, thuần khiết của trẻ thơ. Và không thể phủ nhận, văn hóa kawaii trong ẩm thực cũng góp phần không nhỏ trong việc mang đến những cảm xúc tươi trẻ, an nhiên đằng sau những áp lực của cuộc sống hàng ngày.

Theo Kênh 14

Bài viết liên quan

images829868_IMG_7949

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

145043267745

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

a-chinese-porcelain-famille-rose-jar-w-cover-and-a-bowl-w-cover-1920th-c-1

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc