Từ điển trà – Những khái niệm cần biết về trà và thưởng trà

Nếu xem Trà đạo như một lĩnh vực hay chuyên ngành, thì tất nhiên lĩnh vực này cũng có những “thuật ngữ chuyên môn” rất đặc trưng và thú vị. Hãy cùng DIVA Gốm Sứ tìm hiểu sơ lược về một số thuật ngữ chính về trà và thưởng trà trong “từ điển trà” nhé.

sieu-thi-tra-07

Trà đạo: Tính “đạo” trong Trà. Trước đây “Trà đạo” vốn chỉ dùng để nói về trường phái trà nổi tiếng của Nhật Bản. Hiện nay trà đạo được dùng để chỉ tổng quát về văn hóa trà nói chung.

Trà cụ: Là cách gọi chung của tất cả các dụng cụ dùng trong trà đạo. Có thể kể đến ấm, chén, khay, đĩa cho đến những phụ kiện, vật trang trí khác. Bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn qua bài viết Những điều cần biết về Trà Cụ.

DSC_0004-640x425

Trà thất: Không gian thưởng trà chính trong Trà đạo. Thường là một ngôi nhà nhỏ hoặc một gian phòng để thưởng trà, làm bằng những nguyên liệu mong manh làm cho ta nghĩ đến cái vô thường và trống rỗng của mọi sự.

tra-that-trong-tra-dao-nhat-ban

Trà viên: Khu vườn hoặc một góc vườn dùng để uống trà.

Hiên trà: Sân hoặc mái đình – nơi uống trà kết hợp với thiên nhiên, quang cảnh.

Trà nô: Người phục vụ trà, bao gồm các thao tác pha trà mời khách và dọn dẹp khi kết thúc buổi tiệc trà. Trong nghĩa rộng hơn, Trà nô dùng để chỉ những người nỗ lực giới thiệu văn hóa trà đến công chúng và có công trong việc hoàn thiện trà đạo.

Trà nhân: Những người thưởng trà nói chung.

uong-tra-xanh-van-phong

Trà hữu: Bạn uống trà. Chỉ những ai có được những “trà hữu” đồng điệu về tâm hồn, cảm xúc, suy nghĩ, kiến thức… mới thấy hết cái thú trong trà đạo.

Trà sư: Những chuyên gia, bậc thầy về trà đạo. Đó có thể là nhà nghiên cứu, người viết sách, nghệ nhân trồng và sao chế trà, trà nô ở cấp độ cao, người đứng đầu môn phái trà…

Hoa trà: Loại hoa được làm bởi những lá trà khô bó lại, khi thả vào nước nóng thì nở tung ra thành hình bông hoa.

Trà mạn: Loại trà đã được sao chế, sấy khô, dùng phổ biến nhất hiện nay.

Trà xanh: Lá trà tươi, chỉ phơi khô, ko qua sao chế, tẩm ướp gì cả nên còn giữ được hương vị tự nhiên, đầy đủ nhất.

Trà hương: Trà mạn được ướp hương của những loại hoa như sen, sói, ngâu, nhài, cúc…

2014411211431

Trà ngũ hương: Kiểu thưởng trà đặc biệt – gồm năm người, mỗi người dùng một chén trà, trong chén quyện mùi hương của năm loại hoa khác nhau: sen, ngâu, nhài, cúc, sói. Loại khay và chén dùng cho tiệc trà này cũng được thiết kế riêng, phù hợp với cách thưởng trà.

Trà tam, tửu tứ: Câu thành ngữ quen thuộc trong thưởng trà, thưởng rượu vời ý nghĩa: “Uống trà hay nhất là với ba người, uống rượu thì phải có bốn người mới vui”.

Ấm tử sa: Loại ấm bằng đất nung, đỉnh cao trong nghệ thuật nặn ấm.

0308_4_1366350470

Ấm lưu hương: Chỉ các loại ấm làm bằng đất nung, trong đó có ấm tử sa. Loại ấm này bên trong có những lỗ nhỏ li ti, có tác dụng lưu lại hương và màu trà qua mỗi lần sử dụng. Sau thời gian dài và qua nhiều lần sử dụng, ấm có thể tự tiết ra màu và hương trà khi đổ nước nóng vào ấm.

Ấm không lưu hương: Chỉ các loại ấm sành, sứ, gốm, kim loại, thủy tinh…, không có tác dụng lưu lại mùi hương và màu trà.

IMG_0171 - Copy V

Ngọc diệp hồi cung: Chỉ động tác bỏ lá trà vào ấm để chuẩn bị pha trà.

Cao sơn trường thủy: Chỉ động tác rót nước sôi vào ấm để tráng trà lần thứ nhất (đánh thức trà)

Hạ sơn nhập thủy: Chỉ động tác rót nước sôi vào ấm để trà ngấm, và bắt đầu dùng được.

Tam long giá ngọc: Chỉ động tác dùng ba ngón tay cái, trỏ và giữa đỡ chén trà đưa lên miệng uống.

Du sơn lâm thủy: Chỉ động tác đưa chén trà qua lại hai bên trái phải để nhìn và ngửi mùi hương trà.

Quan Công tuần thành: LÀ Kiểu rót trà mà các chén kê sát miệng vào nhau, cầm ấm quay vòng rót từ chén đầu đến chén cuối và ngược lại.

Hàn Tín điểm quân: kiểu rót trà mà đưa ấm chuyển động lên xuống theo chiều dọc, rót rứt nhịp vào từng chén một.

tra7

Nhất tống tứ quân: một bộ ấm trà kiểu xưa gồm có một chén tống và bốn chén con.

Nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh: Câu thành ngữ nói về 5 yếu tố quan trọng để có một buổi tiệc trà ngon, thi vị: Quan trọng nhất là nước, thứ hai là trà, thứ ba, bốn là ấm chén và thứ năm là các bạn hữu cùng uống trà.

Sơn thủy thưởng, giang thủy trung, tĩnh thủy hạ: câu thành ngữ nói về mức độ ưu tiên của loại nước dùng pha trà – ngon nhất là nước suối, rồi đền nước sông, cuối cùng là nước giếng.

Hy vọng với những thông tin trên đây, bạn đã có thể hiểu thêm về một số thuật ngữ chuyên môn trong “từ điển trà” và có những buổi thưởng trà đầy thi vị nhé.

Tổng hợp từ Internet

Bài viết liên quan

images829868_IMG_7949

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

145043267745

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

a-chinese-porcelain-famille-rose-jar-w-cover-and-a-bowl-w-cover-1920th-c-1

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc