Torii – cánh cổng đến thế giới thần linh trong văn hóa truyền thống Nhật Bản

Cánh cổng Torii là một công trình biểu tượng cho sự chuyển tiếp giữa cõi phàm tục và thế giới thần linh, thường được xây dựng tại lối vào của đền thờ Shinto. Đây cũng là một nét văn hóa đặc sắc của xứ hoa anh đào, hãy cùng DIVA Gốm Sứ khám phá nhé.

torii-canh-cong-den-the-gioi-than-linh-o-nhat-ban-ivivu-1

Torii là tên gọi của những cánh cổng đơn giản, màu đỏ như son được dựng bằng gỗ hoặc đá (vào thời xưa) hoặc bằng thép không gỉ và bê tông (ngày nay), thường thấy tại lối vào đền thờ Shinto – Thần đạo (tiếng Nhật gọi là Sandō) và được coi là biểu tượng của sự chuyển tiếp giữa cõi phàm tục và thế giới thần linh. Theo các tài liệu cổ, những chiếc cổng thiêng Torii xuất hiện đầu tiên ở Nhật Bản vào năm 922, tuy nhiên nguồn gốc thực sự của nó cho đến ngày nay vẫn còn là một bí ẩn.

Có rất nhiều giả thuyết khác nhau về sự ra đời của Torii. Có ý kiến cho rằng Torii bắt nguồn từ Torana – những cánh cổng được xây dựng tại đền thờ Hindu ở Ấn Độ. Đầu tiên, chúng được sử dụng bởi các tín đồ Phật giáo, sau đó mới du nhập vào xứ sở Phù Tang. Trong khi đó, một nghiên cứu khác lại nghiêng về giả thuyết Torii có nguồn gốc ở Trung Quốc vì cổng Torii trông rất giống với các cổng chào (Pailou) ở hình dáng, màu sắc và cả vị trí đặt tại nơi linh thiêng để đánh dấu ranh giới.

Các đền Sandō thờ thần Inari rất phổ biến ở Nhật và có lối vào được tạo thành bởi một cho đến hàng trăm chiếc cổng Torii dựng san sát nhau. Với những ngôi đền có nhiều cổng Torii hầu hết là được quyên tặng bởi các gia đình thương nhân để tỏ lòng biết ơn thần linh đã giúp cho công việc kinh doanh của họ suôn sẻ, thuận lợi. Độc đáo nhất, tại đền thờ Fushimi Inaritaisha ở Kyoto còn có lối vào được xây dựng bởi hàng nghìn chiếc cổng Torii. Trên mỗi chiếc cổng này đều ghi thời gian và họ tên của người quyên tặng.

torii-canh-cong-den-the-gioi-than-linh-o-nhat-ban-ivivu-2

Cánh cổng Torii nổi tiếng nhất ở Nhật Bản là Itsukushima – lối vào đền thờ linh thiêng nằm trên đảo Miyajima thuộc thành phố Hatsukaichi. Khu liên hợp này đã được đưa vào danh sách di sản thế giới của UNESCO. Không chỉ được coi là báu vật quốc gia, hình ảnh cánh cổng Torii trước dãy núi Misen còn là một trong ba điểm du lịch hấp dẫn nhất của Nhật Bản.

torii-canh-cong-den-the-gioi-than-linh-o-nhat-ban-ivivu-3

Cánh cổng cao 16m, được làm bằng gỗ long não chọn lọc rất cẩn thận và kỹ càng, được xây dựng vào năm 593 và trùng tu vào năm 1168 và sau đó được cải tạo thêm một đợt nữa vào năm 1875. Khi thủy triều lên, cả chiếc cổng như đang nổi lên trên mặt nước. Ở Nhật có một truyền thuyết cho rằng nếu nhét đồng xu vào vết nứt dưới chân cổng và cầu nguyện thì điều ước sẽ trở thành sự thật. Ngoài ra, người dân ở đây còn có phong tục nhặt những con sứa bám dưới chân cổng với mong muốn đem lại may mắn cho mình và người thân.

torii-canh-cong-den-the-gioi-than-linh-o-nhat-ban-ivivu-4

Cổng thiêng Itsukushima được dựng để dâng cho ba người con gái của Susano-o no Mikoto – vị thần Shinto của biển và gió bão. Xưa kia, toàn bộ hòn đảo được coi là nơi linh thiêng nên không có dân thường nào được phép đặt chân lên đây. Chính vì vậy, cổng Torii được dựng trên mặt nước để cho những người hành hương đi qua trước khi lên đảo. Người ta cho rằng làm như vậy thì thường dân đã được cho phép bước vào cõi thiêng của các vị thần linh mà không bị trừng phạt. Ngoài ra, để giữ được sự thanh tịnh cho ngôi đền, từ năm 1878, tất cả các trường hợp tử vong hay sinh nở quanh khu vực này đều bị cấm. Thậm chí phụ nữ mang thai sắp đến ngày lâm bồn và người già ốm yếu cũng không được phép đến đây.

torii-canh-cong-den-the-gioi-than-linh-o-nhat-ban-ivivu-5

Theo Vnexpress

Bài viết liên quan

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc