Làng gốm Karatsu, nơi lưu giữ sự độc đáo của gốm Nhật

Karatsu là một địa danh sản xuất gốm khá nổi tiếng ở Nhật Bản. Khác với những nơi khác, Karatsu lại nổi bật với những tác phẩm gốm cực kỳ ấn tượng và lạ lùng được chế tác bởi những nghệ nhân gốm đầy kinh nghiệm và tài ba nhất nơi đây.
Nằm ở tỉnh Saga, Nhật Bản, Karatsu là cái tên rất được nhiều người biết đến. Cái tên “Karatsu” có nghĩa là “xuất cảng tới Trung Quốc”, xuất phát từ vị thế nơi đây là một trong những cảng biển thương mại xuất khẩu chính tới Hàn Quốc, Trung Quốc và nhiều vùng khác của Nhật Bản

Cherry Blossom

Sự phát triển của dòng gốm Karatsu có từ hơn 400 năm trước. Điều khiến cho dòng gốm này phát triển rực rỡ như vậy đó là nhờ vào những người thợ thủ công đến từ Hàn Quốc trong hai cuộc du nhập lớn vào thế kỷ thứ 16. Những người thợ gốm này chueyen sản xuất đồ gốm cho những buổi tiệc trà khá phổ biến trong tầng lớp thượng lưu Nhật Bản trong suốt thế kỷ này.

Chosen Karatsu

Những nghệ nhân gốm Hàn Quốc cũng đã mang tới mảnh đất này hai kỹ thuật mới đã tạo nên những thay đổi lớn trong kỹ thuật làm gốm Nhật Bản lúc bấy giờ: bàn xoay đá chân và lò nung gốm nhiều ngăn chồng lên nhau. Những kỹ thuật này đã giúp cho quy trình sản xuất gốm nhanh hơn và sản xuất ra số lượng lớn hơn so với bàn xoay tay và lò nung Anagama truyền thống đã sử dụng trước khi có những cải tiến này.

Đây là chiếc lò nung nhiều ngăn chồng lên nhau của Nakazato Tarouemon làm vào năm 1734 và được sử dụng cho đến đầu những năm 1900

Dòng gốm Karatsu, hay còn gọi là “Karatsuyaki”, được làm từ loại đất sét có chứa hàm lượng sắt cao và khi mang nung sẽ cho ra màu đỏ-xám khá đặc trưng và có thể có nhiều mẫu mã khác nhau. Những mẫu mã phổ biến mà người ta thường thấy là “karatsu vẽ tranh” hay “e-karatsu”. Trên những mẫu gốm này, bạn sẽ thấy những họa tiết cây cối, hoa cỏ, chim chóc. Ngoài ra, còn dạng gốm Karatsu kiểu Hàn Quốc hay “chosen karatsu” với lớp men màu đen với men tro trắng phủ lên trên.

Nhiều người Nhật Bản thường thích thú với sự đơn giản hơn là sự màu mè, phức tạp trong từng đường nét của gốm, bởi vì họ có thể cảm nhận được vẻ đẹp của sự đơn giản thông qua những kinh nghiệm cũng như kiến thức mà họ tích lũy được sau nhiều năm. Và đó cũng là điều đã làm nên sự quyến rũ tuyệt vời của đồ gốm Karatsu.

Đồ gốm Karatsu  được rất nhiều nhà sưu tầm đồ cổ và những nghệ nhân trà săn lùng bởi vẻ đẹp đầy thanh lịch, mộc mạc của nó. Trong nghệ thuật thưởng trà Nhật Bản, người ta có câu thành ngữ như thế này: “Thứ nhất Raku, thứ nhì Hagi, thứ ba Karatsu”. Câu tục ngữ này thể hiện thứ tự dòng gốm được yêu thích trong nghệ thuật thưởng trà Nhật Bản. Nhưng rất nheieuf người đều thực sự ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên với những món đồ gốm Karatsu.

Paddle tools used to slap the coil built vessel walls. This method is called tataki giho.

Ở Karatsu, một địa điểm mà nhiều du khách phải đến ghé thăm một lần đó là những lò nung gốm của dòng họ Nakazato. Dòng họ Nakazato đã sinh sống tại Karatu hơn 4 thế kỷ qua và họ đã sản sinh ra nhiều nghệ nhân gốm nổi tiếng như Nakazato Tarouemon, Nakazato Takashi, Nakazato Shigetoshi và Nakazato Hanako.

Petal-edged or rinka plates at Nakazato Shigetoshi's Sangengama.

Ngay từ cái nhìn đầu tiên, những món đồ gốm Karatsu thực sự khiến cho mọi người phải kinh ngạc với vẻ đẹp đến ngây ngất của nó. Đặc biệt hơn nữa, những món đồ có tuổi đời càng lâu càng sẽ hấp dẫn người xem bởi những tinh hoa gốm Karatsu mà bạn không thể thấy được ở bất kỳ nơi nào khác.

Bob Okazaki's beautiful studio was built in the traditional Japanese style without nails

Một nghệ nhân gốm nổi tiếng ở đây là Bob Okasaki, người sinh ra ở California nhưng giờ đến cư ngụ tại Karatsu. Bob đã tự mở một lò gốm của riêng mình gọi là Tourigama sau nhiều năm làm thực tập sinh dưới tay nghệ nhân gốm nổi tiếng ở Bizen là Fujiwara Yu. Đây cũng là người truyền dạy cho Nakazato Takashi, cha của Hanako và Nakazato Tarouemon XII.

Người ta rất yêu thích những sản phẩm của Bob với những họa tiết động thực vật vô cùng ấn tượng. Bob cũng rất thân với dòng họ Nakazato bởi vì anh ấy là chồng của Keiko, con gái Nakazato Tarouemon XII.

Bob Okazaki Urinbo

Nằm ở một vùng khá hẻo lánh ở Nhật Bản, nhưng Karatsu vẫn luôn là một điểm đến du lịch quốc tế ưa thích của nhiều du khách thập phương. Đến đây và cảm nhận những vẻ đẹp tinh túy nhất của gốm Karatsu cũng là một cách để học hỏi nhiều hơn về văn hóa Nhật Bản.

Đình Quí (dịch)

Bài viết liên quan

images829868_IMG_7949

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

145043267745

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

a-chinese-porcelain-famille-rose-jar-w-cover-and-a-bowl-w-cover-1920th-c-1

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc