Gốm cát tím – Di sản văn hóa phi vật thể hàng đầu Trung Quốc

Một ấm trà nhỏ đã được giới truyền thông tìm hiểu khi giá nó lên đến 1,94 triệu USD trong cuộc đấu giá của China Guardian’s ở Bắc Kinh. Nhiều người đoán ấm trà này có giá cao đến như vậy do làm từ kim cương hoặc vàng bạc. Tuy nhiên, sự thật nó làm bằng loại cát tím nổi tiếng – một loại vật liệu hàng đầu để làm đồ mỹ nghệ ở thời Bắc Tống (960 – 1127). Cùng DIVA Gốm Sứ tìm hiểu về loại gốm vô cùng đặc biệt này nhé.

Cát tím không phải là cát màu tím mà tên của một loại đá chỉ có thể tìm thấy tại vùng Yixing thuộc tỉnh Giang Tô, phía Đông Trung Quốc. Qua hàng ngàn hàng vạn năm tôi luyện, những tảng đá cát tím sẽ được nghiền nát từ 1 – 10 năm để có thể thay thế đất sét làm nguyên liệu chính để tạo nên đồ gốm. 

Các nghệ nhân sẽ tạo hình hoàn toàn dựa vào tay nghề làm gốm của bản thân cùng sự hỗ trợ của một số dụng cụ thô sơ, thế nhưng, sản phẩm gốm cát tím lại có độ mỏng, độ bóng tuyệt vời. Đặc biệt, một số nghệ nhân gốm còn có thể làm ra gốm cát tím có độ mỏng chỉ 1 mm. Chính vì sự kỳ công và sản phẩm vô cùng đặc biệt, tinh tế, gốm cát tím được xem là Di sản văn hóa phi vật thể hàng đầu của Trung Quốc.

Ấm trà bằng cát tím là một trong những mặt hàng đắt giá nhất trong các sản phẩm gốm thủ công mỹ nghệ làm bằng cát tím. Nhờ kiểu dáng đặc biệt, chế tạo tinh xảo và trà pha ra có hương vị tuyệt vời nên ấm trà cát tím nhận được tình cảm và yêu chuộng của rất nhiều người. Trong và ngoài của ấm trà đều không được quét men, tạo nên một số lỗ nhỏ thông khí cực nhỏ ở thành ấm, nhưng lại không bị thấm nước giúp cho hương trong lá trà bốc hơi chậm khi gặp nhiệt nên lưu lại mùi thơm và còn có tác dụng diệt khuẩn, chậm lại quá trình ôi thiu của nước trà.

Ngoài ra những lỗ nhỏ ở thành ấm còn thấm nước trà, tích luỹ ”gỉ trà”, ẩn kín mùi hương của trà. Do đó, sau một thời gian sử dụng, ta chỉ cần đổ nước vào ấm, không cần cho trà nhưng vẫn thưởng thức được vị của trà. Nếu pha trà bằng ấm sứ, sau 2 ngày, ấm sẽ không còn hương trà nữa, ấm trà cát tím vẫn vương vấn hương trà sau 5 ngày pha. Bên cạnh đó, cát tím có độ truyền nhiệt rất yếu, nên ấm trà bằng cát tím sẽ không gây bỏng tay. Đồng thời, ấm cát tím lại có tính ứng biến với độ lạnh rất tốt, vào mùa đông, dùng nước sôi pha trà không lo ấm cát tím bị nứt do chênh lệch nhiệt độ. Đặc biệt, một ưu điểm nổi trội của ấm cát tím mà các ấm trà khác không có là sử dụng càng lâu thì chiếc ấm càng óng ánh.

Tổng hợp từ Internet

Bài viết liên quan

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc