Cẩn thận với đồ gốm sứ độc hại

Có thể bạn chưa biết nhưng những đồ gốm sứ mà có màu sắc sặc sỡ, nếu nhiệt độ nung chưa đạt chuẩn thì có khả năng sẽ gây độc hại cho người sử dụng khi mua những sản phẩm này để sử dụng trong gia đình.

Nhiều chuyên gia khuyến cáo khi mua đồ gốm sứ nên chọn sản phẩm có bề mặt đồng đều, láng mịn không tì vết. Hàng chất lượng có màu trắng trong, hàng xấu vàng đục. Nên chọn những loại đồ gốm sứ có hoa văn, hình vẽ dưới lớp men sẽ an toàn hơn. Hoa văn dưới lớp men khi sờ vào sẽ có cảm giác láng mịn, còn hoa văn được tạo trên lớp men thì bị nổi “cộm”. Và tuyệt đối không nên chọn bất kỳ đồ gốm sứ nào có màu sắc sặc sỡ.

su

Nhiều loại sản phẩm được làm từ gốm, sứ đang được bày bán trên thị trường, nếu nhà sản xuất làm không đúng quy trình vẫn có thể gây độc cho người sử dụng. Theo đó, đối với nhà máy đạt tiêu chuẩn thì đồ gốm dùng để chứa thức ăn, thức uống phải được nung trong nhiệt độ tiêu chuẩn tại 1.200ºC, còn đối với sản phẩm sứ là 1.300ºC. Với nhiệt độ tiêu chuẩn này sẽ nung chảy nguyên liệu đất, đá, men và kết nối thành khối đồng nhất.

Với nhiệt độ cao này sẽ “đánh” bật các loại kim loại nặng kể cả chì, bốc hơi bay ra bên ngoài nên sản phẩm tạo ra sẽ không bị nhiễm độc tố. Trong khi những nhà máy sản xuất không đúng kỹ thuật được nung ở nhiệt độ thấp nên các chất độc này vẫn tồn tại trong sản phẩm, cũng như kết cấu nguyên liệu lỏng lẻo sẽ dễ dàng thôi nhiễm chất độc khi tiếp xúc với thức ăn, thức uống.

IMG_8989

Chưa hết, những loại kim loại nặng còn có nhiều trong chất tạo màu được sử dụng trang trí trên đồ gốm sứ. Theo giới chuyên môn, các sản phẩm đang được bày bán trên thị trường có hai dạng tạo họa tiết, hình ảnh là trang trí dưới lớp men hoặc trang trí trên lớp men. Họa tiết dưới lớp men, tức khi sản phẩm được nung chín xong sẽ được vẽ tạo hình ảnh lên bề mặt, sau đó phủ lớp men lên trên và được đưa vào lò nung tiếp với nhiệt độ từ 700 đến 800ºC. Tạo hoa văn dưới lớp men thường được sử dụng màu xanh lam tiêu chuẩn, màu này khi nung ở nhiệt độ cao sẽ không bị mất màu (còn các màu khác rất dễ bị mất màu).

Không ít nhà sản xuất sử dụng nhiều loại màu để tạo ra những món đồ gốm sứ bắt mắt nên sản phẩm tạo ra không bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Để màu sắc vẫn giữ được vẻ bắt mắt trên bề mặt sản phẩm, nhà sản xuất buộc phải nung ở nhiệt độ thấp nên hàm lượng chì và kim loại nặng trong màu vẫn còn. Tạo hoa văn bên trên lớp men phần lớn không an toàn cho người sử dụng, tức nhà sản xuất dùng hình ảnh decal dán lên sản phẩm và cũng được nung thêm một lần nữa nhưng với nhiệt độ thấp nên chất độc hiện diện ngay trên bề mặt sản phẩm đồ gốm sứ rất nguy hiểm.

two-japanese-kakiemon-porcelain-fluted-saucer-plates-18th-c-1

Theo giới chuyên môn, các sản phẩm ly, tách, chén, đĩa, tô, thố bằng sứ, gốm được in màu sắc lòe loẹt chắc chắn sẽ có độc, gây hại cho sức khỏe người sử dụng. Ngoài những sản phẩm có chất lượng của những thương hiệu nổi tiếng, trên thị trường còn có nhiều sản phẩm đồ gốm sứ với nhãn hiệu lạ, nguồn gốc không rõ ràng, thậm chí không có nhãn mác, trong đó có những nhãn mác in toàn tiếng nước ngoài nhưng theo giới chuyên môn, trong đó có không ít là hàng kém chất lượng được sản xuất ở một số nước tuồn vào Việt Nam chưa được kiểm soát về chất lượng.

Four Kakiemon style dishes from Japan China Germany and Britain 17th-18th centuries

Ngay trong nguyên liệu đất, đá để làm đồ gốm sứ cũng có kim loại chì và nhiều kim loại nặng khác. Do đó, nhà sản xuất phải chọn vùng đất tốt có ít kim loại nặng nên có giá thành cao nhưng cũng có nhà sản xuất muốn giảm giá thành nên chọn mua loại nguyên liệu đất, đá có tỉ lệ kim loại cao. Chưa hết, nguyên liệu đất nếu được sản xuất từ những nhà máy có công nghệ cũ kỹ sẽ không lọc được hết kim loại nặng. Kể cả trong men dùng để sản xuất đồ gốm sứ cũng có kim loại nặng.

Theo các chuyên gia thì các sản phẩm kém chất lượng thường có hàm lượng chì khá cao có hại đến sức khỏe cho người sử dụng. Lớp men trên đồ gốm sứ kém chất lượng rất dễ bị mài mòn, chất chì sẽ nhiễm độc vào thức ăn rất nguy hiểm. Kim loại nặng có trong màu sắc khi tiếp xúc với thức ăn nóng, thức ăn có tính axít, chua sẽ dễ dàng thôi nhiễm và vào cơ thể, tích tụ lâu ngày gây nhiều chứng bệnh về hệ thần kinh. Chì cũng như các kim loại nặng khác khi vào cơ thể còn gây ức chế các phản ứng trong cơ thể, tích lũy trong gan, thận gây nhiều chứng bệnh nguy hiểm hoặc tích lũy trong xương gây loãng xương, phân hủy xương…

Đình Quí (theo Nguyễn Hải – nld.com.vn)

Bài viết liên quan

Gốm Đông Triều – Những nét đẹp văn hóa xứ than

Những loại đất nguyên liệu làm ấm Tử Sa

Sơ lược về gốm sứ Trung Quốc